Lecturas optativas

Coido que hai para todos os gustos. Habedes topar máis dun libro que vos guste, seguro!. En negriña, os que deberiades ler nalgún momento:

1.      Alcalá, Xavier: A nosa cinza. Galaxia

2.      Aleixandre, Marilar: A compañía clandestina da contrapublicidade, Xerais

3.      Alonso, Fran: Ninguén. Xerais

4.      Ameixeiras, Diego: Todo OK. Xerais.

5.      Amis, Martin: A casa dos encontros. Galaxia

6.      Aneiros, Rosa: Resistencia. Xerais

7.      Atxaga, Bernardo: Obabakoak. Faktoría K

8.      Auster, Paul: Mr. Vértigo. Sotelo Blanco

9.      Auster, Paul: Un  home na escuridade, Galaxia

10.  Autores, varios: Longa lingua, Xerais

11.  Balzac, Honoré de: O tío Goriot. Galaxia

12.  Baricco, Alessandro: Seda. Editorial Rinoceronte

13.  Blanco Amor, Eduardo: A esmorga. Galaxia

14.  Bradbury, Ray: Crónicas marcianas. Xerais

15.  Bukowski, Charles: Servizo de correos, Editorial Hugin e Munin

16.  Caamaño, Begoña: Morgana en Esmelle. Galaxia

17.  Calveiro, Marcos: Settecento. Xerais

18.  Camus: O estranxeiro. Edicións do Cumio

19.  Casares, Carlos: O sol do verán, Galaxia

20.  Castelao: Os vellos non deben de namorarse. Galaxia

21.  Claudel, Philippe: A neta do señor Linh, Rinoceronte

22.  Coetzee, J. M.: Deshonra. Editorial Rinoceronte

23.  Couceiro e outros: Tics, Baía Edicións

24.  Cunqueiro, Álvaro: Merlín e familia. Galaxia

25.  Dávila, Berta: Raíz da fenda. Xerais

26.  De Castro, Rosalía: Follas Novas. Galaxia

27.  De Luca, Erri: Montedidio. Editorial Rinoceronte

28.  De Toro, Suso: Calzados Lola. Xerais

29.  Dorfman, Ariel e Joaquín: A cidade en chamas. Xerais

30.  Eisner, Will: Contrato con Deus. Editorial Rinoceronte

31.  Elorriaga, Unai: Un tranvía cara a SP. Galaxia

32.  Fariña, Goretti: Orlando pendurado. Editorial Xerais

33.  Feijoo, Pedro: Os fillos do mar. Xerais

34.  Fernández Paz, Agustín: Non hai noite tan longa. Xerais

35.  Fernández, M. A.: Lume de cobiza, Galaxia

36.  Ferrandino, Giuseppe: Pericle o negro, Rinoceronte

37.  Ferreiro, Celso Emilio: Longa noite de pedra. Xerais

38.  Ferrín, Méndez: O crepúsculo e as formigas. Xerais

39.  Flaubert, Gustave: Madame Bovary. Galaxia

40.  Freixanes, Víctor: O cabalo de ouros. Galaxia

41.  García Campos, Iván: O imposible de desatar. Galaxia

42.  García López, Xosé Manuel: Pegadas nun labirinto baleiro. Baía

43.  Gómez Pato, Raúl: Choiva, vapor e velocidade, Positivas

44.  Gómez, Lupe: Fisteus era un mundo, A Nosa Terra

45.  Gómez, Lupe: Pornografía. Positivas

46.  Huston, Nancy: Marcas de nacemento. Editorial Rinoceronte

47.  Huxley, Aldous: Un feliz mundo novo. Xerais

48.  Kafka: A metamorfose / O proceso. Sotelo Blanco

49.  Lema, Alberto: Da máquina. Galaxia

50.  López Rodríguez, Xavier: Destrución. Xerais

51.  Lopo, Antón: Obediencia. Galaxia

52.  Lopo, Santiago: Hora Zulú. Galaxia

53.  Malvar, Aníbal C.: Unha noite con Carla. Xerais.

54.  Mayoral, Marina: O anxo de Eva. Xerais.

55.  McCarthy, Cormac: A estrada. Faktoría K

56.  Méndez, Fernando: Deus xogando aos dados. Sotelo Blanco

57.  Moreda, Eva: A Veiga é como un tempo distinto, Xerais

58.  Moure, Teresa: Herba moura  / Unha primavera para Aldara. Xerais

59.  Murado, Miguel Anxo:  Ruído. Relatos de guerra  /  Fin de século en Palestina. Galaxia

60.  Negro, Carlos: Far-west, Xerais

61.  Neira Vilas: Querido Tomás, Ediciós do Castro

62.  Núñez Singala, X. M.: Mar de fondo.  Galaxia

63.  O’Farrell, Maggie: A desaparición de Esme Lennox. Galaxia

64.  Orwell, George: 1984. Faktoría K

65.  Otero Pedrayo: O Fidalgo e outros relatos. Galaxia

66.  Paasilinna, Arto: O muiñeiro ouveador. Rinoceronte

67.  Pavese, Cesare: Oficio de vivir. Galaxia

68.  Pazó, Cándido: A piragua. Laiovento

69.  Pereiro, Lois: Poesía última de amor e enfermidade. Positivas.

70.  Pérez Rei, Mariña: Contrapicados. Sotelo Blanco

71.  Pernas, Gustavo: Comedias paranoicas: Fábula, Xerais.

72.  Piñón, Nélida: A casa da paixón. Galaxia

73.  Portas, Manuel: Faneca Brava. Xerais.

74.  Prado, Miguelanxo: Ardalén. El Patito Editorial

75.  Pratt, Hugo: Corto Maltés. Balada do mar salgado. Galaxia

76.  Puentes, Hixinio: Winnipeg. Xerais

77.  Pullman, Philip: A aurora boreal. Faktoría K

78.  Queipo, Xavier: Malaria sentimental, Sotelo Blanco

79.  Queizán, Mª Xosé: Amor de tango . Xerais

80.  Redondo, Dolores: O gardián invisible. Xerais

81.  Rei Núñez, Luís: O señor Lugrís e a negra sombra. Xerais

82.  Reigosa, Carlos G.: A vitoria do perdedor. Xerais

83.  Reimóndez, María: O club da calceta. Xerais

84.  Reixa, Antón: Látego de algas, Espiral Maior

85.  Risco, Vicente: O porco de pé. Galaxia

86.  Rivas, Manuel: As voces baixas, Xerais

87.  Rivas, Manuel: Todo é silencio, Xerais

88.  Riveiro Coello: As rulas de Bakunin. Galaxia

89.  Ruibal, Rubén: Limpeza de sangue, Xerais.

90.  Salgueiro, Roberto: Eliana en ardentía ou Bernardo destemplado, Xerais

91.  Salinger: O vixía no centeo. Xerais

92.  Sacco, Joe. Palestina. Editorial Rinoceronte

93.  Satrapi, Marjane: Persépole. Editorial Rinoceronte

94.  Scpenavic, Branimir: A boca chea de terra. Rinoceronte

95.  Schmitt, Eric-Emmanuel: O señor Ibrahim e as flores do Corán. Faktoría K

96.  Shakespeare, William: Otelo. Macbeth. Galaxia

97.  Shelley, Mary: Frankenstein ou o moderno prometeo. Galaxia

98.  Smith, Zadie: Da beleza. Galaxia

99.  Spiegelman, Art: Maus. Inrevés Ediciones

100.                   Stein, Gertrude: Tres vidas. Galaxia

101.                   Steinbeck, John: De ratos e homes. Galaxia

102.                   Suárez Abel, Miguel: Nunca te vin chorar. Galaxia

103.                   Süskind, Patrick: O perfume. Sotelo Blanco

104.                   Tabucchi, Antonio: Tristano morre / Afirma Pereira. Galaxia

105.                   Taylor, Kressmann:  Enderezo descoñecido. Xerais

106.                   Thompson, Jim: Os caloteiros. Rinoceronte

107.                   Tolkien: O señor dos aneis. Xerais

108.                   Toro, Suso de: Land Rover  /  Non volvas, Xerais

109.                   Twain, Mark: O forasteiro misterioso. Editorial Hugin e Munin

110.                   Valenzuela, Ramón de: Non agardei por ninguén. Xerais

111.                   Vidal Bolaño, Roberto: A ópera de a patacón, Xerais

112.                   Vidal Bolaño, Roberto: Cochos, Sotelo Blanco.

113.                   Vidal Bolaño, Roberto: Rastros, Edicións Positivas.

114.                   Villar, Domingo:  Ollos de auga  / A praia dos afogados. Galaxia

115.                   Waters, Sarah: A Rolda Nocturna. Galaxia

116.                   Wollstonecraft, Mary: Maria. Editorial Hugin e Munin

117.                   Woolf, Virginia: As ondas. Galaxia

118.                   Zúñiga, Iolanda: Vidas post-it. Xerais

Twitter en galego

A versión galega de Twitter trae consigo un novo vocabulario.

A derivación

A formación de palabras: a derivación (os prefixos e os sufixos) from Román Landín

Familias léxicas irregulares

Étimo latino -> cultismo -> semicultimos -> patrimonial
REGULAM -> regular -> regra -> rella
PLENAM -> plena -> prea(mar) -> chea INSULAM -> insular -> insua -> illa MACULA -> mácula -> mágoa -> mancha

Familias léxicas irregulares de uso máis frecuente
PALABRAS PATRIMONIAIS

Artello, artellar, desartellar, desartellamento

Doer, doente, doenza, doído, dorido
Orde, desorde, contraorde
Vixiar , vixía, vixiante

Herdar, herdeiro, herdo, herdanza
Xerar, xeración, xerador, xeral, xeralmente

Doar, doador, doazón

Lúa, luada, luar, luarada, aluar, aluaxe
Liña, subliñar, subliña, doaliñar
Ter, absterse, conter, deter, entreter, manter, soster, tenza, mantenza . Persoa, persoal, impersoal, persoalmente, persoeiro
Vontade
-------------------------------------------------------------------------------------------------
CULTISMOS E SEMICULTISMOS
Artigo, articular, articulación, articulado, articulista, articulatorio, Dolor, doloroso, dolorosamente, indolencia, indolente
Ordenador, ordenar, ordinario, ordinal, ordenado, subordinar, coordinar, coordenada
Vixilancia, vixilia, vixilante
Hereditario
Dexenerar
Xeneral , xeneralato, xeneralizar, xeneralidade
Donativo
Lunar, lunático
Delinear, delineación, delineante, lineal, interlineal
Continencia, continente, incontinencia, incontinente, tenente, abstinencia
Personalidade, personaxe, personalizar, personalismo, personalista, personificación
Voluntariado, voluntariamente, voluntarioso

Vía 

Evolucións fonéticas

EvolucióN FonéTica from Alfonso Blanco

Expresións latinas

ExpresióNs Latinas 3º Trimestre from Alfonso Blanco

ALGÚNS VALORES DO “SE”

.- SE reflexivo: dáse en construcións reflexivas, que poden ser directas ou indirectas. Nas directas a correferencia dáse entre Suxeito e CD (“Xandra báñase todos os días”), ou sexa, o pronome –en función de CD- ten o mesmo referente có suxeito (“Vestiuse na casa”). Nas indirectas, moi raras en galego e que só se dan se o CD non é un clítico, a correferencia dáse entre Suxeito e CI (“Xandra dáse un baño”). Porén, non son posibles construcións como *Paio quitouse un chaqueta ou *Mercouse un xersei, nas que o correcto será “Paio quitou a (súa) chaqueta e Mercou un xersei”.

.- SE recíproco: dáse cando dous ou máis actores se alternan nos papeis de suxeito e obxecto, representado por un clítico reflexivo de plural que pode ser CD ou CI, é dicir, dúas ou máis persoas realizan unha acción que reciben mutuamente. Cando o reflexivo é CD, acompaña un CD que non pode ser nunca un clítico : “Os noivos despedíronse (recíproca directa) / Os noivos déronse o número de teléfono (recíproca indirecta); nunca *déronso.

.- SE marca de pasiva impersoal ou pasiva reflexa: construción formada polo pronome se+un verbo en voz activa (en terceira persoa de singular ou de plural) que concorda co suxeito paciente: “Alúganse pisos” ou “Alúgase casa” (“Os pisos son vendidos. A casa é alugada”). Para saber se estamos ante esta construción xogamos co verbo, singular ou plural: se o suxeito cambia con el é unha pasiva reflexa.

.- Se non hai tal concordancia ou non hai suxeito paciente e o verbo está inmobilizado en terceira persoa singular, fálase de activa impersoal con se: “Na clase falouse da sida / Cando se bebe, non se conduce”

.- SE morfema de verbo pronominal: o clítico acompaña necesariamente a certos verbos chamados pronominais, que dese xeito poden adquirir un significado léxico diferente. Nestes casos é un constituínte formal do verbo e carece de función sintáctica: “A neve derreteuse coa calor”

O PRONOME PERSOAL: Formas reflexivas

 Formas reflexivas:

A reflexividade ocorre cando o pronome representa a mesma persoa do suxeito : “Eu lávome”.

Algunhas particularidades:

-         Non son posibles en galego as construcións reflexivas nas que a acción se exerza unicamente sobre unha parte do suxeito: *Laveime as mans. Hai que dicir: “Lavei as mans”.

-         Os pronomes reflexivos non entran nunca en cadea cos pronomes átonos de terceira e sexta persoa de CD. Así, serían erróneas expresións do tipo : *Pregúntato ou Pregúntaso.  Haberá que dicir : “Pregúntate iso” ou “pregúntase iso”.

-         As formas reflexivas úsanse tamén nas construcións recíprocas, é dicir, nas que dous ou máis actores se alternan nos papeis de suxeito (axente) e obxecto, representado este por un clítico reflexivo de plural que pode ser CD (“Paco e Iria bicáronse / Nós ofendémonos”) ou CI. Pero neste caso, é dicir, cando o reflexivo é CI, acompaña un CD que non pode ser nunca un clítico (“Paco e Ana déronse bicos” nunca *Paco e Ana déronsos”)

-         Algúns verbos que en castelán son reflexivos non o son en galego: “adormecer, espertar, calar, caer, casar, ficar, marchar, morrer, parar, romper...” : “Antía e Paulo casaron e marcharon de lúa de mel”. Outros verbos moi raramente poden ser usado como reflexivos: “durmir, quedar, sentar, sorrir...”

-         Algúns verbos como “afogar(se), sentir(se), dar(se), comportar(se), despedir(se), fixar(se), manifestar(se), parecer(se), ter(se)...” poden admitir ou non a forma reflexiva, pero a escolla entre unha ou outra implica diferenza de significado. Así:

Afogar: morrer por submersión involuntaria / Afogar: suicidar mergullándose na auga.

Sentir: percibir polos sentidos; oír  /  sentirse: estar de certa maneira segundo o estado de ánimo

Dar: entregar  /  Darse: afacerse, nacer da terra

Rir: manifestar ledicia  /  Rirse: burlarse de algo ou alguén.